عشق چیست و چگونه می توان آن را تعریف کرد

عشق چیست

عشق حالتی از برانگیختگی فیزیولوژیک و تمایل زیاد و برای برقراری پیوند با دیگری است.
به بیان دیگر عشق یک انگیزه ی بنیادی نیمه هشیار در وجود انسان است که تاثیر زیادی بر حالات جسمانی و روحی انسان دارد. همچنین، عشق نوعی تمرکز و توجه روانی است که نقش مهمی در افزایش میل جنسی و شهوت انسان دارد.

در مورد مفهوم عشق نظرات متفاوتی وجود دارد. عده ای عشق را یک مفهوم انتزاعی جدید دانسته و وجود آن را نفی می کنند و عده ای دیگر وجود عشق را باور داشته و آن را کمیتی معنوی و متافیزیک طولانی و غیر قابل تعریف می دانند.

تجربه ی عشق بسیار ساده تر از توصیف آن است. در توصیف کلمه ی عشق ممکن است عشق به یک عقیده، قانون یا سازمان باشد یا می تواند عشق به جسم و بدن، طبیعت، غذا، ثروت، یادگیری، قدرت و انواع مفاهیم دیگر باشد. افراد مختلف برای هر کدام از این مفاهیم درجه ی متفاوتی از دوست داشتن را ابراز می کنند.

مراحل عاشق شدن

عشق عملی اختیاری و پاسخی احساسی به دیگران با هدف ارتقاء شخصیت فرد بوده و در بهترین حالت آن، عشق با خدا تنها شدن است.
عشق دارای مراحلی است که عبارتند از:

  1. حس جنسی
  2. جذب شدن
  3. حس وابستگی

انواع و سبک های مختلف عشق از دیدگاه های مختلف

عشق یکی از عمیق ترین هیجاناتی است که میان هیجاناتی مانند شور و شعف تا غم و اندوه در نوسان است.
عشق مفهوم پیچیده ای بوده و از نظر هیجانی، شناختی و انگیزشی قابل بررسی است.

طبق نظریه ی دکتر سوزان هندریک و کلاید هندریک، عشق از دیدگاه روانشناسان به صورت زیر طبقه بندی می شود:

  1. عاشق احساساتی
  2. عاشقی با معیارهای ذهنی متعدد
  3. عاشق وسواسی
  4. عاشق ایثارگر
  5. عاشق بازی
  6. عشق رفاقت آمیز

در یک طبقه بندی دیگر، عشق به ۸ طبقه تقسیم می شود که عبارتند از:

اروس یا عشق رمانتیک

همان عشق دنیوی و شهوت انگیز یا عشق در نگاه اول بوده که با تمایل شدید به معشوق نشان داده می شود. از مهم ترین عناصر آن، برانگیختگی فیزیولوژی قوی و جاذبه ی جسمانی نیرومند و میل جنسی است.

لودوس

عشق به بازی گرفتن معشوق خصوصا در دوران نوجوانی است. این ابراز عشق ظاهری تفننی بوده و تمرکز آن بر شوخی و تفریح می باشد.

استورج

دلبستگی عاشقانه میان دوستان و والدین با فرزندانشان می باشد. دوستی عمیق و محبت غیر جنسی میان افراد از ویژگی های برجسته ی این عشق است.

پراگما

عشق عمل گرایانه و منطقی بین افراد است.

مانیا

عشق انحصار طلبانه یا تهییجی است. این عشق وسواس گونه بوده و برای افراد دردسرهای زیادی ایجاد می کند.

آگیپ

یا نوع دوستی از گرانقدرترین و باارزش ترین انواع عشق بوده و با از خود گذشتگی و فداکاری و ایثار بسیار مشخص می شود.

فیلو

نوعی عشق برادرانه و بر اساس وحدت، همکاری، همدلی، صداقت و اطمینان دو طرف می باشد. هدف این عشق رسیدن به منافع مشترک است.

فیلاتیا

همان عشق به خود است که به ۲ شکل غرور و عزت نفس در فرد نمایان می شود.

مثلث عشق چیست

استنبرگ ۳ یکی از دانشمندانی است که در زمینه روانشناسی در دنیا مطرح می باشد. این دانشمند نظریه مثلث عشق را مطرح کرده که عبارتند از:

  1. نظریه ی هوش سه گانه
  2. عشق مثلثی یا سه وجهی
  3. قصه ی عشق

در نظریه ی مثلث عشق استنبرگ ۳ مولفه ی اساسی وجود دارد که در ادامه به بیان آن ها می پردازیم:

مثلث عشق استنبرگ
مثلث عشق

صمیمیت: صمیمیت جوهره ی عشق و احساساتی است که نشانه ی نزدیک بودن افراد به یکدیگر است. صمیمیت جنبه ی هیجانی و عاطفی دارد و با احساس محبت، علاقه، گرمی و اظهار آن، مراقبت و مسئولیت، همدلی و غمخواری باعث ایجاد حس نزدیکی و در قید و بند بودن در طرف مقابل می شود.
صمیمیت دارای ۹ ویژگی در رابطه با شخص مقابل می باشد که عبارتند از:

  • آسایش و رفاه معشوق
  • تجربه ی خوشحال بودن و لذت بردن کنار او
  • توجه زیاد به معشوق
  • تکیه کردن به او در هنگام نیاز
  • درک متقابل یکدیگر
  • در میان گذاشتن مسائل شخصی با یکدیگر
  • دریافت و ارائه ی حمایت عاطفی با یکدیگر
  • داشتن روابط صمیمانه
  • اهمیت دادن و ارزش قائل شدن برای معشوق

شور و شوق یا شهوت: جنبه ی انگیزشی داشته و مبتنی بر جذابیت های جسمانی و جنسی می باشد.
تصمیم/ تعهد: جنبه ی شناختی داشته و با مسئولیت پذیری، وظیفه شناسی و وفاداری نسبت به معشوق نشان داده می شود. این مولفه ی مثلث عشق شامل تصمیمات کوتاه مدت و بلند مدت برای دوست داشتن معشوق و مراقبت از او و تعهد به آن هاست.

انواع عشق با توجه به مثلث عشق استنبرگ

فقدان عشق

زمانی که ۳ بعد ذکر شده در روابط افراد بسیار محدود بوده و یا اصلا وجود ندارد. روابط رسمی در این دسته قرار می گیرندو این روابط در معرض خطر می باشند.

دوست داشتن

فقط عامل صمیمیت و احساس دلسوزی، رفاقت، مهر و علاقه و هیجانات مثبت در رابطه وجود دارد و دوستی عمیق و صمیمی میان افراد برقرار است.

شیفتگی یا دلباختگی

شور و شوق یا شهوت در رابطه حاکم است. فرد مجذوب و مشتاق معشوق بوده و به شکل وسواس گونه از او برای خود ایده آلی می سازد. درجه ی بالایی از برانگیختگی فیزیولوژیکی و روانی در این نوع عشق وجود دارد و با وصال معشوق به اتمام عشق یا تنفر از او می انجامد.

عشق پوچ یا تهی

این نوع عشق بیشتر در ازدواج های از پیش تعیین شده دیده می شود. رابطه ی بلند مدت راکدی است که بدون هیجان و عاطفه ی متقابل و بر اساس عادت یا ترس از بی کسی و وجود فرزندان ادامه می یابد. (پیشنهاد می شود مقاله سردرگمی در عشق را مطالعه نمایید.)

عشق رمانتیک یا خیال انگیز

شامل ترکیب ۲ بعد صمیمیت و شهوت می باشد. این نوع عشق بر اساس جذابیت های فیزیکی و عاطفی و همچنین احساس نزدیکی و پیوند بین زوج برقرار می ماند.
این رابطه، به دلیل نبود بینش و تعهد تداوم اندکی دارد و ممکن است در صورت ادامه ی رابطه، تعهد هم به مرور به وجود بیاید. اعتماد بالا به همسر و نزدیکی عاطفی بین آنها باعث می شود که دو طرف بتوانند با تجربه ی شور و شوق فراوان و بدون ترس از طرد شدن به خودافشایی و ابراز افکار و عقاید خود بپردازند.

عشق رفاقتی یا مشفقانه

این نوع عشق ترکیبی از صمیمیت و تعهد در رابطه است. فاقد رفتار شهوانی و سرشار از عطوفت ورزی می باشد. رابطه ی والدین با فرزندان یا رابطه ی بین دو همکار که برای مدت طولانی با هم کار کرده اند، در این دسته قرار می گیرد. این رابطه ی بلند مدت دوستانه، صمیمی، پایدار و متعهدانه می باشد.

عشق ابلهانه

ترکیبی از شهوت و تعهد و بدون صمیمیت می باشد. عشق در نگاه اول، پر از هیجاناتی که زود فروکش می کنند و تعهد به با هم بودن به مدت طولانی بدون شناخت یکدیگر است. فرد عشق شدید و وسواس گونه به معشوق داشته و در آرزوی نزدیکی و لمس کردن اوست.

عشق کامل یا آرمانی

رفتار دوستانه و رفاقت آمیز، محبت آمیز و مراقبت آمیز بین زوج حاکم است. تعهد و احترام و ارزش به همسر به عنوان یک انسان، احساس نزدیکی و ارتباط سالم و صحیحی در رابطه برقرار است.

عشق کامل و آرمانی
عشق کامل

نظریه ی قصه ی عشق استنبرگ

نظریه ی عشق بر بافت داستان عشق انسان تاکید دارد. برداشت هر فرد از عشق و محتوای قصه های افراد با یکدیگر متفاوت است. هر انسانی مجذوب انسانی با قصه ای مشابه یا مانند قصه ی خودش می شود ولی نقش آن فرد در قصه مکمل نقش خود اوست.
داستان های عشق افراد هم علت هستند و هم معلول و در زندگی با ما در تعامل می باشند. داستان های ما باعث وجود باورها و رفتارهای خاص در رابطه هایمان می شوند.
قصه ها نکات مثبت و منفی مخصوص خود را دارند. رشد شخصی و تعاملات ما با دیگران نیز داستان های ما را تغییر داده و تعدیل می کنند.
استنبرگ قصه ها را به ۵ گروه اصلی تقسیم و ۲۵ قصه را شناسایی کرده است. هرچه هماهنگی بین قصه ی زوج ها بیشتر بوده و قصه ها مکمل هم باشند، رضایت زناشویی بالاتر است

۵ گروه اصلی قصه های عشق استنبرگ

قصه های نامتقارن: عدم تقارن و رفتار مکمل زوج ها اساس رابطه ی صمیمانه میان آن هاست. قصه ی معلم و شاگرد، قصه ی ایثار و فداکاری، قصه حکومت، قصه پلیسی، قصه پورنوگرافی که یکی به عنوان شیء جنسی است، و قصه ی وحشت که یکی شکنجه گر و دیگری قربانی بی حرمتی و تحقیر است.
قصه های شیء: شامل ۲ نوع می باشد که عبارتند از:
الف) شخص در مقام شیء مانند قصه های علمی- تخیلی که ارزیابی شخص بر اساس شخصیت یا رفتار عجیب و غریبش انجام می شود، قصه ی مجموعه که ارزش شخص بستگی به نقش او در مجموعه دارد و قصه ی هنر که ارزیابی شخص بر اساس ظاهر جسمانیش صورت می گیرد.
ب) رابطه به مثابه شیء و وسیله ی رسیدن به هدف است. قصه ی خانه و خانواده که در آن خانه کانون رابطه است، قصه ی بهبودی یا بقا که در آن رابطه جهت بهبود شخص دچار آسیب روانی یا دارای تجربه ی سخت است، قصه ی دین که رابطه ابزار نزدیکی به خدا یا تجسم احساسات دینی فرد است، قصه ی بازی که در آن رابطه ابزار بازی پیچیده ای است.
قصه های مشارکت: در این رابطه عشق با همکاری زوج جهت خلق یا حفظ کردن چیزی کامل می شود. قصه ی سفر زوجین، قصه ی بافندگی و دوزندگی رابطه توسط زوجین، قصه ی باغ و باغچه و تشبیه آن به رابطه که باید از آن مراقبت کرد، قصه ی تجارت که رابطه مانند کار تجاری اداره می شود، قصه ی اعتیاد که پر از دلبستگی عمیق است.
قصه های روایی: قصه خیال، قصه تاریخی، قصه علم، قصه آشپزی از جمله این قصه ها هستند
قصه های گونه یا ژانر: روش حضور در رابطه باعث حفظ آن بوده و بعد خاصی در رابطه غالب است. قصه جنگ، قصه تئاتر، قصه طنز، قصه معما

نتیجه

اکنون که به تعریف عشق و انواع آن از چند دیدگاه مختلف و توصیف قصه های عشق پرداختیم، شما میتوانید با انجام تست مقیاس عشق میزان عاشق بودن خود و نوع عشقتان را مشخص نمایید.
برای شروع تست مقیاس عشق کلیک کنید

عشق چیست و چگونه می توان آن را تعریف کرد
۳٫۸ (۷۶%) ۵ votes

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *