۲۶ _ ۶۶۵۵۸۲۲۵ – ۰۲۱

عشق چیست و چگونه می توان آن را تعریف کرد

 27 فروردین 1398   14:37
 0
 426
اشتراک :

عشق حالتی از برانگیختگی فیزیولوژیک و تمایل زیاد و برای برقراری پیوند با دیگری است.

به بیان دیگر عشق یک انگیزه ی بنیادی نیمه هشیار در وجود انسان است که تاثیر زیادی بر حالات جسمانی و روحی انسان دارد. همچنین، عشق نوعی تمرکز و توجه روانی است که نقش مهمی در افزایش میل جنسی و شهوت انسان دارد.

در مورد مفهوم عشق نظرات متفاوتی وجود دارد. عده ای عشق را یک مفهوم انتزاعی جدید دانسته و وجود آن را نفی می کنند و عده ای دیگر وجود عشق را باور داشته و آن را کمیتی معنوی و متافیزیک طولانی و غیر قابل تعریف می دانند.

تجربه ی عشق بسیار ساده تر از توصیف آن است. در توصیف کلمه ی عشق ممکن است عشق به یک عقیده، قانون یا سازمان باشد یا می تواند عشق به جسم و بدن، طبیعت، غذا، ثروت، یادگیری، قدرت و انواع مفاهیم دیگر باشد. افراد مختلف برای هر کدام از این مفاهیم درجه ی متفاوتی از دوست داشتن را ابراز می کنند.

مراحل عاشق شدن

عشق عملی اختیاری و پاسخی احساسی به دیگران با هدف ارتقاء شخصیت فرد بوده و در بهترین حالت آن، عشق با خدا تنها شدن است.
عشق دارای مراحلی است که عبارتند از:

  1. حس جنسی
  2. جذب شدن
  3. حس وابستگی

انواع و سبک های مختلف عشق از دیدگاه های مختلف

عشق یکی از عمیق ترین هیجاناتی است که میان هیجاناتی مانند شور و شعف تا غم و اندوه در نوسان است.

عشق مفهوم پیچیده ای بوده و از نظر هیجانی، شناختی و انگیزشی قابل بررسی است.

طبق نظریه ی دکتر سوزان هندریک و کلاید هندریک، عشق از دیدگاه روانشناسان به صورت زیر طبقه بندی می شود:

  1. عاشق احساساتی
  2. عاشقی با معیارهای ذهنی متعدد
  3. عاشق وسواسی
  4. عاشق ایثارگر
  5. عاشق بازی
  6. عشق رفاقت آمیز

در یک طبقه بندی دیگر، عشق به ۸ طبقه تقسیم می شود که عبارتند از:

اروس یا عشق رمانتیک

همان عشق دنیوی و شهوت انگیز یا عشق در نگاه اول بوده که با تمایل شدید به معشوق نشان داده می شود. از مهم ترین عناصر آن، برانگیختگی فیزیولوژی قوی و جاذبه ی جسمانی نیرومند و میل جنسی است.

لودوس

عشق به بازی گرفتن معشوق خصوصا در دوران نوجوانی است. این ابراز عشق ظاهری تفننی بوده و تمرکز آن بر شوخی و تفریح می باشد.

استورج

دلبستگی عاشقانه میان دوستان و والدین با فرزندانشان می باشد. دوستی عمیق و محبت غیر جنسی میان افراد از ویژگی های برجسته ی این عشق است.

پراگما

عشق عمل گرایانه و منطقی بین افراد است.

مانیا

عشق انحصار طلبانه یا تهییجی است. این عشق وسواس گونه بوده و برای افراد دردسرهای زیادی ایجاد می کند.

آگیپ

یا نوع دوستی از گرانقدرترین و باارزش ترین انواع عشق بوده و با از خود گذشتگی و فداکاری و ایثار بسیار مشخص می شود.

فیلو

نوعی عشق برادرانه و بر اساس وحدت، همکاری، همدلی، صداقت و اطمینان دو طرف می باشد. هدف این عشق رسیدن به منافع مشترک است.

فیلاتیا

همان عشق به خود است که به ۲ شکل غرور و عزت نفس در فرد نمایان می شود.

مثلث عشق چیست

استنبرگ ۳ یکی از دانشمندانی است که در زمینه روانشناسی در دنیا مطرح می باشد. این دانشمند نظریه مثلث عشق را مطرح کرده که عبارتند از:

  1. نظریه ی هوش سه گانه
  2. عشق مثلثی یا سه وجهی
  3. قصه ی عشق

در نظریه ی مثلث عشق استنبرگ ۳ مولفه ی اساسی وجود دارد که در ادامه به بیان آن ها می پردازیم:

مثلث عشق چیست

صمیمیت: صمیمیت جوهره ی عشق و احساساتی است که نشانه ی نزدیک بودن افراد به یکدیگر است. صمیمیت جنبه ی هیجانی و عاطفی دارد و با احساس محبت، علاقه، گرمی و اظهار آن، مراقبت و مسئولیت، همدلی و غمخواری باعث ایجاد حس نزدیکی و در قید و بند بودن در طرف مقابل می شود.

صمیمیت دارای ۹ ویژگی در رابطه با شخص مقابل می باشد که عبارتند از:

  1. آسایش و رفاه معشوق
  2. تجربه ی خوشحال بودن و لذت بردن کنار او
  3. توجه زیاد به معشوق
  4. تکیه کردن به او در هنگام نیاز
  5. درک متقابل یکدیگر
  6. در میان گذاشتن مسائل شخصی با یکدیگر
  7. دریافت و ارائه ی حمایت عاطفی با یکدیگر
  8. داشتن روابط صمیمانه
  9. اهمیت دادن و ارزش قائل شدن برای معشوق

شور و شوق یا شهوت: جنبه ی انگیزشی داشته و مبتنی بر جذابیت های جسمانی و جنسی می باشد.

تصمیم/ تعهد: جنبه ی شناختی داشته و با مسئولیت پذیری، وظیفه شناسی و وفاداری نسبت به معشوق نشان داده می شود. این مولفه ی مثلث عشق شامل تصمیمات کوتاه مدت و بلند مدت برای دوست داشتن معشوق و مراقبت از او و تعهد به آن هاست.

انواع عشق با توجه به مثلث عشق استنبرگ

فقدان عشق

زمانی که ۳ بعد ذکر شده در روابط افراد بسیار محدود بوده و یا اصلا وجود ندارد. روابط رسمی در این دسته قرار می گیرندو این روابط در معرض خطر می باشند.

دوست داشتن

فقط عامل صمیمیت و احساس دلسوزی، رفاقت، مهر و علاقه و هیجانات مثبت در رابطه وجود دارد و دوستی عمیق و صمیمی میان افراد برقرار است.

شیفتگی یا دلباختگی

شور و شوق یا شهوت در رابطه حاکم است. فرد مجذوب و مشتاق معشوق بوده و به شکل وسواس گونه از او برای خود ایده آلی می سازد. درجه ی بالایی از برانگیختگی فیزیولوژیکی و روانی در این نوع عشق وجود دارد و با وصال معشوق به اتمام عشق یا تنفر از او می انجامد.

عشق پوچ یا تهی

این نوع عشق بیشتر در ازدواج های از پیش تعیین شده دیده می شود. رابطه ی بلند مدت راکدی است که بدون هیجان و عاطفه ی متقابل و بر اساس عادت یا ترس از بی کسی و وجود فرزندان ادامه می یابد. (پیشنهاد می شود مقاله سردرگمی در عشق را مطالعه نمایید.)

عشق رمانتیک یا خیال انگیز

شامل ترکیب ۲ بعد صمیمیت و شهوت می باشد. این نوع عشق بر اساس جذابیت های فیزیکی و عاطفی و همچنین احساس نزدیکی و پیوند بین زوج برقرار می ماند.
این رابطه، به دلیل نبود بینش و تعهد تداوم اندکی دارد و ممکن است در صورت ادامه ی رابطه، تعهد هم به مرور به وجود بیاید. اعتماد بالا به همسر و نزدیکی عاطفی بین آنها باعث می شود که دو طرف بتوانند با تجربه ی شور و شوق فراوان و بدون ترس از طرد شدن به خودافشایی و ابراز افکار و عقاید خود بپردازند.

عشق رفاقتی یا مشفقانه

این نوع عشق ترکیبی از صمیمیت و تعهد در رابطه است. فاقد رفتار شهوانی و سرشار از عطوفت ورزی می باشد. رابطه ی والدین با فرزندان یا رابطه ی بین دو همکار که برای مدت طولانی با هم کار کرده اند، در این دسته قرار می گیرد. این رابطه ی بلند مدت دوستانه، صمیمی، پایدار و متعهدانه می باشد.

عشق ابلهانه

ترکیبی از شهوت و تعهد و بدون صمیمیت می باشد. عشق در نگاه اول، پر از هیجاناتی که زود فروکش می کنند و تعهد به با هم بودن به مدت طولانی بدون شناخت یکدیگر است. فرد عشق شدید و وسواس گونه به معشوق داشته و در آرزوی نزدیکی و لمس کردن اوست.

عشق کامل یا آرمانی

رفتار دوستانه و رفاقت آمیز، محبت آمیز و مراقبت آمیز بین زوج حاکم است. تعهد و احترام و ارزش به همسر به عنوان یک انسان، احساس نزدیکی و ارتباط سالم و صحیحی در رابطه برقرار است.

عشق کامل یا آرمانی

نظریه ی قصه ی عشق استنبرگ

نظریه ی عشق بر بافت داستان عشق انسان تاکید دارد. برداشت هر فرد از عشق و محتوای قصه های افراد با یکدیگر متفاوت است. هر انسانی مجذوب انسانی با قصه ای مشابه یا مانند قصه ی خودش می شود ولی نقش آن فرد در قصه مکمل نقش خود اوست.

داستان های عشق افراد هم علت هستند و هم معلول و در زندگی با ما در تعامل می باشند. داستان های ما باعث وجود باورها و رفتارهای خاص در رابطه هایمان می شوند.

قصه ها نکات مثبت و منفی مخصوص خود را دارند. رشد شخصی و تعاملات ما با دیگران نیز داستان های ما را تغییر داده و تعدیل می کنند.

استنبرگ قصه ها را به ۵ گروه اصلی تقسیم و ۲۵ قصه را شناسایی کرده است. هرچه هماهنگی بین قصه ی زوج ها بیشتر بوده و قصه ها مکمل هم باشند، رضایت زناشویی بالاتر است

۵ گروه اصلی قصه های عشق استنبرگ

قصه های نامتقارن: عدم تقارن و رفتار مکمل زوج ها اساس رابطه ی صمیمانه میان آن هاست. قصه ی معلم و شاگرد، قصه ی ایثار و فداکاری، قصه حکومت، قصه پلیسی، قصه پورنوگرافی که یکی به عنوان شیء جنسی است، و قصه ی وحشت که یکی شکنجه گر و دیگری قربانی بی حرمتی و تحقیر است.

قصه های شیء: شامل ۲ نوع می باشد که عبارتند از:

الف) شخص در مقام شیء مانند قصه های علمی- تخیلی که ارزیابی شخص بر اساس شخصیت یا رفتار عجیب و غریبش انجام می شود، قصه ی مجموعه که ارزش شخص بستگی به نقش او در مجموعه دارد و قصه ی هنر که ارزیابی شخص بر اساس ظاهر جسمانیش صورت می گیرد.

ب) رابطه به مثابه شیء و وسیله ی رسیدن به هدف است. قصه ی خانه و خانواده که در آن خانه کانون رابطه است، قصه ی بهبودی یا بقا که در آن رابطه جهت بهبود شخص دچار آسیب روانی یا دارای تجربه ی سخت است، قصه ی دین که رابطه ابزار نزدیکی به خدا یا تجسم احساسات دینی فرد است، قصه ی بازی که در آن رابطه ابزار بازی پیچیده ای است.

قصه های مشارکت: در این رابطه عشق با همکاری زوج جهت خلق یا حفظ کردن چیزی کامل می شود. قصه ی سفر زوجین، قصه ی بافندگی و دوزندگی رابطه توسط زوجین، قصه ی باغ و باغچه و تشبیه آن به رابطه که باید از آن مراقبت کرد، قصه ی تجارت که رابطه مانند کار تجاری اداره می شود، قصه ی اعتیاد که پر از دلبستگی عمیق است.

قصه های روایی: قصه خیال، قصه تاریخی، قصه علم، قصه آشپزی از جمله این قصه ها هستند

قصه های گونه یا ژانر: روش حضور در رابطه باعث حفظ آن بوده و بعد خاصی در رابطه غالب است. قصه جنگ، قصه تئاتر، قصه طنز، قصه معما

نتیجه

اکنون که به تعریف عشق و انواع آن از چند دیدگاه مختلف و توصیف قصه های عشق پرداختیم، شما میتوانید با انجام تست مقیاس عشق میزان عاشق بودن خود و نوع عشقتان را مشخص نمایید.