021-44273757 ، 02144273767

اختلالات رفتاری کودکان ؛ هرآنچه باید بدانید

 10 اردیبهشت 1403   09:40
 0
 279

اختلالات رفتاری در کودکان الگوهای رفتاری است که می‌تواند بر توانایی کودک برای عملکرد در خانه، مدرسه یا در محیط‌های اجتماعی تأثیر بگذارد. چنین علائمی برای شش ماه یا بیشتر وجود دارد. اختلالات رفتاری در کودکان می‌تواند تعدادی از چالش‌ها و مشکلات را در زندگی کودک ایجاد کند. این شرایط می‌تواند منجر به مشکلات اجتماعی، مشکلات تحصیلی و مسائل انضباطی در محیط‌های مختلف شود. اگر در مورد رفتار کودک نگران هستید، اطلاعات بیشتر در مورد برخی از شرایطی که منجر به مسائل رفتاری در دوران کودکی می‌شود، مفید خواهد بود.

یادآوری این نکته مهم است که حتی اگر کودکی با رفتارهای چالش برانگیز دست و پنجه نرم می‌کند، لزوماً به این معنا نیست که او یک وضعیت سلامت روانی قابل تشخیص دارد. تشخیص اختلال رفتاری به این معنا نیست که باید برچسب منفی به کودک زد. گاهی اوقات ممکن است رفتارها به عنوان مشکل در نظر گرفته شوند؛ زیرا با آنچه از کودک انتظار می‌رود در یک محیط خاص مطابقت ندارند. در چنین مواردی، شناخت نیازها و ویژگی‌های کودک می‌تواند به والدین، معلمان و مراقبان کمک کند تا تجربیات خود را تطبیق دهند و مداخلات و تسهیلاتی ارائه دهند که به کاهش استرس کمک می‌کند و به کودکان اجازه می‌دهد تا با محیط خود به گونه‌ای درگیر شوند که برای نیازهای فردی آن‌ها کار کند.

برای دریافت مشاوره کودکان در تهران می توانید با مشاوران افرا کلینیک تماس حاصل فرمایید.

021-44273757 ، 021-44273767

درمان اختلالات رفتاری و هیجانی کودکان

شایع‌ترین اختلالات رفتاری در کودکان، بیش‌فعالی / نقص توجه، نافرمانی مقابله جویانه، اختلال سلوک و اختلال انفجاری متناوب هستند.

طبیعی است که کودکان در حین رشد، مراحل سرکشی را پشت سر بگذارند. بخشی از به دست آوردن تسلط و ابراز استقلال آن‌ها شامل به چالش کشیدن قوانین و مرزها است. از سوی دیگر، اختلالات رفتاری چیزی بیش از کج‌خلقی گاه به گاه یا رفتار نافرمانی است. یک کودک مبتلا به اختلال رفتاری قابل تشخیص، مشکلات رفتاری را تجربه می‌کند که به حدی شدید است که در عملکرد مدرسه یا روابط با دوستان و خانواده تداخل ایجاد می‌کند. اختلالات رفتاری می‌تواند در طول زمان و بدون درمان بدتر شود؛ بنابراین مهم است که در صورت مشکوک بودن به اختلال رفتاری، کودک را توسط یک متخصص بهداشت روان واجد شرایط ارزیابی کنید.

اختلالات رفتاری، شامل «الگویی از رفتارهای مخرب در کودکان است که حداقل 6 ماه طول می‌کشد و باعث ایجاد مشکلاتی در مدرسه، خانه و موقعیت‌های اجتماعی می‌شود». تقریباً همه بچه‌ها عصبانی می‌شوند یا در برخی مواقع به شیوه‌های پرخاشگرانه، عصبانی یا سرکش، رفتار می‌کنند. این رفتارها در حالی که چالش برانگیز هستند، بخش طبیعی رشد دوران کودکی هستند. اغلب، آن‌ها نتیجه احساسات قوی هستند که کودک به تنها روشی که می‌داند ابراز می‌کند. در نتیجه، متخصصان مراقبت‌های بهداشتی تنها زمانی اختلال رفتاری را تشخیص می‌دهند که رفتارهای مخرب شدید، مداوم و خارج از هنجار مرحله رشد کودک باشد. اختلالات رفتاری نیز با اختلال طیف اوتیسم (ASD) متفاوت است، که یک اصطلاح کلی برای شرایط عصبی رشدی است که بر نحوه برقراری ارتباط، اجتماعی شدن و پردازش محرک‌های حسی برخی از کودکان تأثیر می‌گذارد. اختلال طیف اوتیسم ممکن است رفتارهایی را در کودکان ایجاد کند که مراقبان آن را غیرعادی یا چالش‌برانگیز بدانند، اما این‌ها نتیجه تجربه آن‌ها از جهان است.

بیشتر بخوانید: دزدی در کودکان

اختلالات رفتاری کودکان به چه معناست؟

اگر با کودکی مواجه هستید که مشکلات رفتاری مانند دروغ گفتن، دزدی، تهدید، آسیب رساندن به خود یا دیگران، مشاجره بی‌وقفه و عصبانیت شدید دارد، این فهرست جامع از اختلالات رفتاری کودک می‌تواند در تشخیص آنچه کودک شما تجربه می‌کند، مفید باشد. نگرانی‌های خود را می‌توانید با متخصصان افراکلینیک در میان بگذارید.

تشخیص، شامل ارزیابی علائم، سابقه پزشکی و سابقه رشدی کودک شما است. لازم است دوباره تاکید شود که همه مشکلات رفتاری وجود یک بیماری را نشان نمی‌دهند و اکثر بچه‌ها هر از گاهی نوعی رفتار مخرب را تجربه می‌کنند. اما اگر رفتار کودک شش ماه یا بیشتر طول بکشد و زندگی خانگی، اجتماعی یا تحصیلی او را تحت تاثیر قرار دهد، باید با پزشک کودک صحبت کنید.

نشانه‌های اختلالات رفتاری در کودک چیست؟

اختلالات رفتاری که به عنوان اختلالات رفتاری مخرب نیز شناخته می‌شوند، می‌توانند با علائم مختلفی ظاهر شوند و کودکان و بزرگسالان را تحت تأثیر قرار دهند. در اینجا برخی از علائم رایج مرتبط با اختلالات رفتاری آورده شده است:

  • اعمال یا احساسات نامناسب در شرایط عادی
  •  مشکلات یادگیری که ناشی از یک عامل بهداشتی دیگر نیست
  • مشکل در روابط بین‌فردی، از جمله روابط با معلمان و همسالان
  • احساس کلی ناراحتی یا افسردگی
  • احساس ترس و اضطراب مربوط به مسائل شخصی یا مدرسه
  • نگرش‌های خصمانه، تحریک‌پذیر و غیرهمکاری‌کننده در کودکان، به ویژه نسبت به شخصیت‌های مقتدر
  • رفتارهای عصبانی، سرکشی، بی‌احتیاطی، بی‌علاقگی یا کناره‌گیری از زندگی روزمره
  • مصرف مواد مخدر، عاطفه سطحی، صحبت بیش از حد، مزاحمت، احتکار اشیاء بی‌فایده و رفتار نامناسب

توجه به این نکته مهم است که این علائم همچنین بخشی از رشد طبیعی دوران کودکی هم هستند. با این حال، اگر شدید باشند، در طول زمان تداوم داشته باشند و در مدرسه، خانه یا بازی تداخل داشته باشند، ممکن است نشان‌دهنده یک اختلال رفتاری باشند. اگر مشکوک هستید که شما یا شخصی که می‌شناسید ممکن است به اختلال رفتاری مبتلا باشد، مهم است که برای ارزیابی و درمان احتمالی از متخصص کمک بگیرید. تیم افراکلینیک در ارزیابی و درمان در خدمت شما است.

بیشتر بخوانید: اختلال یادگیری

 شایعترین اختلالات رفتاری کودکان

 شایعترین اختلالات رفتاری کودکان

  • اختلال کمبود توجه بیش فعالی: اختلال نقص توجه و بیش فعالی (ADHD) یکی از شایع‌ترین اختلالات رفتاری است. اگرچه    ADHD اغلب به عنوان یک اختلال دوران کودکی در نظر گرفته می‌شود و یک اختلال عصبی رشدی است که 11 درصد از بچه‌های مدرسه‌ای را تحت تاثیر قرار می‌دهد. برای 75 درصد از افراد مبتلا به ADHD، علائم تا بزرگسالی ادامه می‌یابد. علائم می‌توانند از خفیف تا شدید متغیر باشند. انواع ADHD: عمدتا بیش فعال – تکانشی / عمدتاً بی توجه است / ترکیبی از بیش فعال- تکانشی و بی‌توجهی. علائم ADHD بسته به خفیف یا شدید بودن ADHD کودک شما و نوع ADHD کودک شما متفاوت است. علائم ممکن است در سنین مختلف متفاوت ظاهر شوند. به عنوان مثال، یک کودک خردسال ممکن است در پیروی از دستورالعمل‌ها و بی‌قراری مشکل داشته باشد، در حالی که یک نوجوان ممکن است با تعیین اولویت‌ها و منحرف شدن مشکل بیشتری داشته باشد.

  • اختلال نافرمانی مخالفت‌جویانه  (ODD): با سرپیچی و نافرمانی مداوم نسبت به شخصیت‌های مقتدر مشخص می‌شود. رفتار مخالفت‌جویانه یک مرحله رشد طبیعی در سنین کودکی و نوجوانی است. اما زمانی که این رفتار در مقایسه با سایر همسن و سال‌ها خصمانه، مکرر و افراطی می‌شود، ممکن است نشان دهنده ODD باشد. علائم اختلال نافرمانی مقابله‌ جویانه اغلب در خانه و مدرسه به شدت ظاهر می‌شود. بین 1 تا 16 درصد از کودکان و نوجوانان در سن مدرسه دارای ODD هستند. علائم عبارتند از: کج‌خلقی‌های مکرر / مشاجره مکرر با بزرگسالان / آزار دادن عمدی دیگران / اغلب سؤال می‌کنند و از پیروی از قوانین خودداری می‌کنند / سرزنش دیگران به خاطر اشتباهات / به راحتی عصبانی می‌شوند / رفتار انتقام‌جویانه

زمان شناسایی و درمان اختلال رفتاری در کودک

بدون حمایت و درمان مناسب، کودکان از نظر تحصیلی، اجتماعی و عاطفی دچار مشکل شوند. معمولاً تشخیص اختلالات رفتاری به این شکل است که یک پزشک ارزیابی جامع از جمله تاریخچه پزشکی کامل و تاریخچه از رفتار فرزند شما انجام می‌دهد.

هر چه زودتر بتوانید درمان اختلال رفتاری و هیجانی کودکان را شروع کنید، بهتر است. اگر علائمی از اختلالات رفتاری در کودک خود مشاهده کردید، مناسب است که فوراً به دنبال ارزیابی باشید. بنابراین می‌توانید با افراکلینیک تماس بگیرید.

درمان‌ها بسته به تشخیص کودک شما و شدت اختلال متفاوت است. با پزشک کودک خود همکاری کرده تا برنامه‌ای را تدوین کنید تا همه بتوانند به آن پایبند باشند.

بیشتر بخوانید:اختلال دلبستگی واکنشی چیست

روش‌های درمان اختلالات رفتاری در کودکان

  • درمان اختلال بیش فعالی / نقص توجه: دیدگاه‌های والدین، معلمان و فرزند شما ضروری است. پزشک بالینی می‌تواند تشخیصی را برای کودکان 4 تا 7 ساله ارائه دهد، در طول ارزیابی، متوجه می‌شود که آیا علائم کودک شما عمدتاً بی‌توجه، تکانشی، بیش فعال یا ترکیبی است یا خیر. این اطلاعات یک برنامه درمانی را ایجاد می‌کند. درمان ADHD اغلب چندوجهی است و ممکن است شامل ترکیبی از داروها، رفتاردرمانی، آموزش والدین، و اصلاحات و حمایت‌های تحصیلی باشد.

  • درمان اختلال نافرمانی مقابله جویانه:  اغلب با سایر اختلالات رفتاری همراه است. بدون مداخله،  ODD  ممکن است به اختلال سلوک تبدیل شود، بنابراین تشخیص و درمان به موقع مهم است. برای تشخیص ODD پزشک یک ارزیابی جامع را تکمیل می‌کند، که طی آن به دنبال اختلالات همزیستی نیز می‌گردد. والدین و مراقبان نقش اساسی در درمان دارند. یادگیری نحوه تربیت فرزند مبتلا به ODD نیازمند آموزش است. علاوه بر این، خانواده و درمان فردی اغلب اجزای درمان هستند. همچنین ممکن است از داروها برای کنترل علائم استفاده شود.

  • درمان اختلال سلوک: نوجوانان مبتلا به اختلال سلوک ممکن است به مداخلات فشرده نیاز داشته باشند، مانند حمایت در خانه. کودک مبتلا به اختلال سلوک به بزرگسالان بی اعتماد است و این درمان را پیچیده می‌کند. رفتاردرمانی، روان‌درمانی، حمایت‌های تحصیلی و دارودرمانی همه ابزارهایی هستند که برای درمان اختلال سلوک استفاده می‌شوند. مداخله و درمان اولیه بهترین نتایج را به همراه دارد.

  • اختلال طیف اوتیسم(ASD): طیفی از اختلالات که بر رفتار، تعاملات اجتماعی و توانایی‌های شناختی تأثیر می‌گذارد، با علائمی که ممکن است از دوران نوزادی شروع شود.

  • اختلالات اضطرابی: شامل ترس و نگرانی بیش از حد، با انواع مختلفی مانند اختلال اضطراب فراگیر، اختلال هراس، و اختلال اضطراب اجتماعی است.

  • افسردگی: یک اختلال خلقی با احساس غم و اندوه مداوم و از دست دادن علاقه، که بر عملکرد روزانه تأثیر می‌گذارد.

  • اختلال دوقطبی: شامل دوره‌هایی از نوسانات خلقی است که از پایین‌ترین حالت افسردگی تا اوج شیدایی را شامل می‌شود.

  • اختلالات یادگیری: بر توانایی درک یا استفاده از زبان گفتاری یا نوشتاری، انجام محاسبات ریاضی، هماهنگ کردن حرکات یا توجه مستقیم تأثیر می‌گذارد.

  • اختلالات رفتاری: با الگوی رفتاری مشخص می‌شود که حقوق دیگران یا هنجارها یا قوانین اصلی اجتماعی را نقض می‌کند. این اختلالات می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر عملکرد و رشد کودک داشته باشد. اگر مشکوک به اختلال رفتاری هستید، جستجوی کمک حرفه‌ای بسیار مهم است، زیرا مداخله زودهنگام می‌تواند مفید باشد. به یاد داشته باشید که این‌ها تنها چند نمونه هستند و طیف گسترده‌ای از اختلالات رفتاری وجود دارد که هر کدام مجموعه‌ای از چالش‌ها و رویکردهای درمانی خاص خود را دارند.

اشتراک :

آموزش والدین کلید موفقیت درمان است. هنگامی که کودک شما دچار اختلال رفتاری است، یادگیری نحوه برقراری ارتباط موثر، اجتناب از محرک‌ها و مدیریت طغیان‌های کودک می‌تواند به حفظ یک محیط آرام و پایدار کمک کند. بنابراین در یادگیری این مسائل کوشا باشید.

اختلالات رفتاری می‌توانند در خانواده‌ها ایجاد شوند. این مسئله نشان‌دهنده یک استعداد ژنتیکی برای برخی افراد برای ایجاد اختلال است.

اما در مورد ODD، دانشمندان ژن خاصی را شناسایی نکرده‌اند که بتواند این موضوع را توضیح دهد. مطالعات قدیمی نشان داده است که افراد مبتلا به ADHD، ODD و CD دارای ویژگی‌های ژنتیکی مشابهی هستند، اما هیچ‌کدام منحصر به این اختلالات نیستند.

احتمال بروز اختلالات رفتاری در کودکان پسر بیشتر از کودکان دختر است. مشخص نیست که آیا این به دلیل تفاوت‌های بیولوژیکی است یا تفاوت در هنجارها و انتظارات جنسیتی بر نحوه رفتار یا رشد کودکان پسر تأثیر می‌گذارد.

به عنوان مثال، دختران مبتلا به ODD ممکن است به جای عمل کردن، پرخاشگری را با کلمات بیان کنند. این ممکن است به این معنی باشد که این رفتار کمتر آشکار است و بنابراین احتمال تشخیص آن کمتر است.

اختلالات رفتاری خود به خود از بین نمی‌روند و با افزایش سن ماندگارند. اما ماهیت این اختلالات تغییر  می‌کند. در اختلالی مانند سلوک که درصورت عدم درمان تبدیل به اختلال ضداجتماعی می‌شود، با افزایش سن بدتر نیز خواهد شد.

همانطور که پیش‌تر توضیح دادیم، کاملاً بر بزرگسالی موثر است و زودتر باید درمان شود.

به این خاطر که خیلی عوامل خطر مشخصی ندارد، جلوگیری از آن سخت خواهد شد. اما یکی از مسائل رشدی که کمک خواهد کرد مطالعه در زمینۀ فرزندپروری و فرزندآوری پیش از اقدام است. همواره از یک متخصص کمک بگیرید.

دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید
امتیاز:
captcha