مشاوره خانواده

مشاوره خانواده

افزایش مداوم اختلافات خانوادگی و آسیب های متعاقب آن  نیاز به مراجعه به مشاوره خانواده را دو چندان می کند، درر واقع همان طور که می دانید با گذشت زمان و به دلیل پیچیده شدن روابط اجتماعی انسان ها و پیشرفت تکنولوژی و تغییر در سبک زندگی افراد، نیاز افراد به خدمات روانشناسی و مشاوره ای به طور گسترده ای در حال افزایش است.

از آنجایی که مواجهه با مسائل مختلف زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی اغلب چالش برانگیز بوده و با حس نارضایتی، اضطراب و سردرگمی، و درماندگی همراه است، افراد به تنهایی و با راهنمایی خانواده و دوستان و اطرافیان قادر به حل مشکلات خود نمی باشند؛ در نتیجه افراد در این شرایط می توانند با کمک یک مشاور خانواده  قبل از آنکه این مشکلات آسیب های جدی به ساختار خانواده وارد کند، مانع پیشروی آن شده و برای بهبود و ترمیم روابط تلاش کنند.

چرا باید به مراکز مشاوره مراجعه کنیم؟

دلایل متعددی برای مراجعه افراد به مراکز مشاوره وجود دارد که شایع ترین آنها موارد زیر می باشد:

  • ۱- مشکلات خانوادگی: که شامل مشکلات زناشویی، مشکلات والدین و فرزندان، طلاق و خیانت زناشویی می باشد.
  • ۲- مشکلات فردی: که شامل افسردگی، استرس، اضطراب، مشکلات عاطفی و ارتباطی، یاس و ناامیدی، و اختلالات رفتاری_هیجانی می باشد.
  • ۳- مشکلات مربوط به تحصیل: که شامل مشاوره برای انتخاب رشته و دانشگاه و افت تحصیلی است.
  • ۴- مشکلات مربوط به شغل: که شامل مشاوره برای انتخاب شغلی متناسب با توانایی ها و استعداد مراجع و یا مشکل عدم رضایت از شغل می باشد.

مشاوره خانواده چیست؟

مشاور با ایجاد رابطه ای حسنه و در محیطی سرشار از تفاهم و همدلی به بررسی و تجزیه و تحلیل مشکل مراجع پرداخته و با هدایت گام به گام به او برای رسیدن به شناخت و بینشی عمیق تر از خود تلاش کرده و برای تصمیم گیری در مورد اهداف و حل مشکلات زندگی اش کمک می نماید.

مشاوره خانواده شاخه ای از علم روانشناسی نوین است که به مطالعه و ارزیابی و تجزیه و تحلیل رفتارهای تک تک اعضای خانواده و نقش هر یک از آن ها در خانواده پرداخته و با شناخت ویژگی ها و خصوصیات اخلاقی هر عضو، به بهبود روابط و سطح زندگی خانواده ها کمک می کند.

در واقع مشاوره خانواده فرایندی است که در آن فرد متخصص در جلسه مشاوره به مشاهده زوج می پردازد و بعد از آنالیز روابط آن ها سعی در تحلیل روابط برای زوج نموده تا آنها بتوانند نقاط آسیب زننده روابط خود را شناخته و سعی در رفع آن داشته باشند.

مشاور متبحر کل خانواده را به عنوان یک سیستم در نظر گرفته و بدنبال مقصر نیست بلکه بر این باور است که مجموعه روابط و ویژگی های افراد باعث بوجود آمدن مشکل در ساختار خانواده شده است؛ بنابراین  چیزی به عنوان درست و غلط یا قضاوت در تحلیل روابط وجود ندارد و همین نگاه باعث می شود تا مراجعین در این فضا احساس امنیت بیشتری داشته باشند و بدون نگرانی از قضاوت شدن به خود افشایی بپردازند و متعاقبا در این فضا مشاور می تواند به سیستم درون خانواده ملحق شده و از نزدیک روابط را بررسی کند.

زمانی که مشاور خانواده به سیستم درون خانواده ملحق شد با توجه به سبک زندگی و نیازها و خصوصیات اخلاقی اعضای آن و بررسی علل رفتارهای نا بهنجار، راهکار هایی را برای جلوگیری از فروپاشی خانواده و حل مشکلات آن و ایجاد تعادل و آرامش در خانواده ارائه می دهد.

مهمترین ویژگی های یک مشاور خانواده خوب

یک مشاور خانواده ی مجرب و آگاه و متخصص، با همدلی برای حل اختلافات اعضای خانواده با یکدیگر، با ارائه و استفاده از تکنیک های خاصی به آن ها کمک می کند تا بتوانند نیازها و حساسیت های همدیگر را درک کرده و با برقراری رابطه ای سالم و سازنده از کنار هم بودن لذت ببرند و به آرامش و آسایش برسند.

  • ۱- شنونده ی خوبی بودن: گوش دادن فعال مشاور به مشکلات، رازها، و فشارهای زندگی مراجع باعث تخلیه ی فرد شده و از شدت مشکل و بار روانی آن می کاهد.
  • ۲- برقراری رابطه ای خوب و صمیمی با مراجع و نه رابطه ی عاطفی با او: داشتن احساس خوب به مشاور باعث ایجاد حس امنیت برای مراجع می شود.
  • ۳- بی طرف بودن مشاور و قضاوت نکردن مراجع: مشاور خوب مراجع را کاملا درک کرده و همگام با او برای حل مشکل به پیش می رود.
  • ۴- در نظر گرفتن شرایط فرهنگی و سطح خانوادگی مراجع: موضوعات فرهنگی و قومیتی و آداب و رسوم هر یک از آنها نقش مهمی در برقراری رابطه با مراجع و درک او دارد.
  • ۵- رازداری و حفظ اسرار مراجع: مراجع باید بتواند به مشاور اعتماد کرده و با او درد دل کند.
  • ۶- محقق محور بودن و به روز بودن مشاور: مشاور باید با مطالعه ی مداوم، آگاهی از مسائل روز و اطلاعات کافی از سایر علوم و نیز توانایی تحلیل بالا ارتباط بهتری با مراجع برقرار کرده و به حل مشکلات او بپردازد.
  • ۷- نصیحت نکردن مراجع: نصیحت باعث درمان مشکل نشده و مشاور تنها در جستجوی ریشه یابی علت مشکل و یافتن راه حلی درست برای آن است.
  • ۸- صبوری مشاور: مشاور باید با صبر و تحمل زیاد خود، زمان آمادگی مراجع را درک کند.
  • ۹- دلسوزی مشاور: مشاور باید با نرمی و ملایمت و نه با رفتاری تند و خشونت آمیز با مراجع خود برخورد نماید.
  • ۱۰- قضاوت اخلاقی نکردن مراجع: مشاور هویت مستقلی از مسائل مذهبی داشته و با ثواب و گناه اعمال مراجع کاری ندارد. برای مشاور تنها مفید یا غیر مفید بودن افکار و رفتار مراجع و کارآمدی آنها مهم است.
  • ۱۱- پذیرش بدون قید و شرط مراجع توسط مشاور
  • ۱۲- دارا بودن مجوز رسمی از سازمان نظام روانشناسی و مشاور

موارد ضروری برای مراجعه به مشاور خانواده

هدف مشاوران خانواده بیشتر از درمان، پیشگیری می باشد که برای تحقق این هدف، همکاری و حمایت طولانی مدت خانواده با مشاور ضرورت پیدا می کند. همچنین ممکن است مشاور خانواده با همکاری یک روانشناس یا روانپزشک به حل مشکلاتی مانند اختلالات شخصیت، اعتیاد، افسردگی و….اقدام نماید.

به طور کلی، مراجعه به مشاور خانواده روش کاربردی و مفیدی برای کمک به افراد در تمامی سنین و با پیشینه های اجتماعی و اقتصادی مختلف می باشد.

مشاوره ی خانواده معمولا کوتاه مدت و بین شش تا بیست جلسه ی ۵۰ تا ۹۰ دقیقه ای بوده که فاصله ی بین جلسات بستگی به نوع مشکل، مرحله ی درمان و نیاز اعضای خانواده دارد. در نهایت، این عوامل با توافق دو جانبه ی مشاور و مراجعین انجام می پذیرد.

  • ۱- زمانی که اعضا مهارت های لازم برای برقراری صلح و آرامش بعد از بحث و جدل را ندارند.
  • ۲- زمانی که عضو جدیدی به خانواده اضافه می شود.
  • ۳-زمانی که در خانواده دعوا، خشونت، اختلاف و خصوصا طلاق پیش می آید.
  • ۴- زمانی که اعضای خانواده نسبت به هم بی تفاوت هستند و یا یکی از اعضا وابسته بوده و دیگری، خود را از او دور می کند.
  • ۵- زمانی که اعضا از هم باج می خواهند و یا به دنبال اتحاد و یارکشی هستند.
  • ۶- زمانی که یکی از اعضا رابط بین دو عضو دیگر می شود و یا احساس قربانی شدن می کند.
  • ۷- زمانی که اعضا از هم دلخور بوده و منتظر بازگشتن به روابط قبلی خود هستند.
  • ۸- خانواده هایی که زن و مرد بعد از متارکه تصمیم به  ازدواج مجدد گرفته اند.
  • ۹- زمانی که فرزند خانواده درگیر مشکلاتی در مدرسه، مشکلات روانی، اختلالات روحی و یا مبتلا به مصرف مواد مخدر باشد.
  • ۱۰- زمانی که یک اتفاق غیر منتظره برای یکی از اعضا پیش می آید و کل خانواده را شوکه می کند مانند نقل مکان، از دست دادن یک عزیز و یا زندانی شدن یکی از اعضای خانواده
  • ۱۱-خانواده هایی که اعضای آن نسبت تنی با هم ندارند مانند ناپدری و نامادری.
  • ۱۲- خانواده هایی که بعد از طلاق والدین، همه ی اعضا با هم در ارتباط هستند.

مزایای مراجعه به مشاور خانواده

  • ۱- باعث بالا رفتن کیفیت زندگی و سبک زندگی سالم تر می شود
  • ۲- باعث تقویت ارتباط سالم و سازنده و انسجام میان افراد خانواده و بهبود روابط ارتباطی می شود.
  • ۳- آموزش افراد در زمینه مهارت حل مسائله می شود.
  • ۴- باعث گسترش درک و همدلی بین اعضا و قوی ترشدن و استحکام خانواده می شود.
  • ۵- باعث کاهش اختلافات و حل تعارضات خانوادگی می شود.
  • ۶- باعث شناخت بهتر خانواده و اعضای آن نسبت به الگوهای درون خانواده می شود.
  • ۷- باعث آشنای افراد با حقوق خود و دیگر اعضای خانواده می شود.

خانواده ها معمولا از زن و مرد و تعدادی فرزند تشکیل شده است که گاهی ممکن است روابط بین زن و مرد، پدر و فرزندان و یا مادر و فرزندان، و یا فرزندان با یکدیگر مختل شده و مشکلاتی به وجود بیاید. از آنجایی که نقش مشاور فقط تسهیل کننده بوده و نه تصمیم گیرنده، خانواده ها با مشاور خانواده و استفاده از راهنمایی ها و تکنیک های صحیح تربیتی او، به حل مشکلات خود پرداخته و در نتیجه، آرامش و تعادل به سیستم خانواده بازگشته و روابط سالم و سازنده ای بین اعضای آن برقرار می شود، شما می توانید با  تماس با مرکز مشاوره افرا اطلاعات بیشتری را در این زمینه کسب نمایید.