کودکانتان با چه مشکلاتی در مدرسه مواجه می‌شوند؟

کودکان، مدرسه را با باورها و توانمندی­‌های گوناگون آغاز می‌کنند. میزان موفقیت آنان تا حد زیادی از نحوه‌‌­ی رویارویی­‌شان با محدودیت­‌ها و قواعد، و چگونگی مسئولیت پذیری‌شان مشخص خواهد شد. کودکانی که نیاموخته‌­اند درخانه مسئول باشند، کارهای عادی و وظایف خویش را به شیوه‌­ای معقول انجام دهند، و رهنمودهای والدین را درک کنند، در مدرسه با مشکل روبه رو خواهند شد.

کودکانی که در مدرسه مشکل دارند و نمی‌توانند آن گونه که باید از عهده‌ی وظایف خویش برآیند، همسالان، موقعیت فراگیری، معلم، دشواری مواد درسی، یا سایر شرایط را مقصر می‌شمارند. این امر، نشانه­‌ی آن است که کودک هنوز مسئولیت یادگیری خویش را بر عهده نگرفته است.

نمونه‌­ای از مشکلاتی که کودکان با آن­ در مدرسه روبه رو می­‌شوند:

  • جدا شدن از محیط امن خانوادگی
  • مواجه شدن با مقررات محیط مدرسه
  • روبرو شدن با نظم و ترتیبی که لازمه‌­ی آموزش است
  • کوشش ذهنی_ارادی در درک و فهم مطالب برای موفقیت در امور تحصیلی
  • بی‌­حوصله گی و نبود انگیزه در کلاس
  • احساس مسئولیت در انجام تکالیف
  • دوست‌یابی
  • بدرفتاری دانش‌آموزان در مدرسه
  • پرخاشگری دانش‌آموزان در مدرسه

قبل از بررسی هر مشکلی باید بپذیریم کودکی که از خانه راهی مدرسه می­‌شود به طور همزمان درگیر چند مشکل خواهد شد. و تا او بتواند خود را با این مشکل‌­ها سازگار کند، امکان دارد دچار حالت­‌های عاطفی نامناسبی شود. کودک قطعا به تدریج می­‌تواند این مشکل‌­های نسبتا بزرگ را حل کند اما نیاز دارد او را درک کنیم.

ریشه وابستگی کودکان را پیدا کنیم

خوب است که والدین در یکی دو ماه نخست سال با نق زدن­‌های کودک، ابراز دلتنگی کردن و بهانه‌جویی از اینکه نمی­‌خواهد به مدرسه برود، کنار بیایند. بهترین روش برخورد این است که با داستان تعریف کردن و قصه‌گویی یا دیگر روش­‌های ارتباطی این حس را به فرزندشان بدهند، که قرار است در مدرسه دوست پیدا کند، چیزهای مختلف یاد بگیرد و با اولیای مدرسه اوقات خوشی داشته باشد.

وابستگی کودک به والدین و ترس از مدرسه

توصیه

اگر حس وابستگی و اضطراب ناشی از جدا شدن فرزندتان مدت زیادی طول بکشد و به خصوص اگر با علامت­‌های جسمی همراه شود، باید حتما مورد بررسی قرار گیرد و درمان شود.

نکته قابل تامل آن است که بچه‌­های مضطرب نه فقط از نظر روانی تحت فشار هستند و آرامش ندارند که به دلیل اضطراب، سطح ایمنی بدنشان هم پایین‌تر از حد عادی است و مستعد ابتلا به انواع بیماری‌­ها می­‌شوند. بچه‌هایی که مستعد ابتلا به آلرژی هستند هم در صورت مضطرب شدن و تجربه حالت‌­های اضطرابی یا عود آلرژی و بیشتر شدن علامت­‌های آلرژیک مواجه می­‌شوند.

الگوی مناسبی باشید، کودکتان آنچه می‌بیند را انجام می‌دهد، نه آنچه می‌شنود

فرزندتان رفتاری درست مثل شما انجام می‌­دهد و کاری ندارد شما چه آموزه­‌های شفاهی‌­ای به او داده‌­اید.

شاید با این مورد برخورد کرده باشید که کودک شما از اینکه می­‌خواهد کیف و وسایل مدرسه­‌اش مثل همکلاسی­‌‌اش باشد، گله کنید. و بگویید مدام باید در حال خرید باشیم و در این شرایط گرانی برایمان سخت است که به خواسته او تن دهیم. سوالی که پیش می‌آید این است که آیا خود شما مدام در این فکر نیستید که مبلمان خانه، خودرو و وسایل دیگرِ خودتان مانند فلان فامیلتان باشد؟!

الگوی مناسبی برای کودکان خود باشید

پس لازم است ابتدا خودتان تغییر رویه دهید و بعد به او بگویید این رفتارش مورد تایید شما نیست. نگران این نباشید که کودکتان عقده­‌ای شود یا با نخریدن فلان کیف مشکل عاطفی پیدا کند. بچه­‌ها باید از سنین قبل از مدرسه مهارت تحمل ناکامی را یاد بگیرند تا در زندگی موفق شوند. آن‌­ها باید بدانند نیازی نیست مانند دیگران باشند و زندگی هر کسی مختص اوست.

مشکل عاطفی

بچه‌­ها معمولا در دوران بلوغ دچار مشکلات عاطفی می‌­شوند. هر فردی بلوغ عاطفی متفاوتی دارد؛ بنابراین نوع مشکلات هم متفاوت است. بهتر است والدین در مواجهه با آن با احتیاط بیشتری عمل کنند و برای حل آن از متخصصان و مشاوران کمک بگیرند.

اجازه نرفتن به مدرسه را ندهید

مادر نباید به دلیل نق زدن کودک، درخواست او را مبنی بر نرفتن به مدرسه اجابت کند. باید به بچه‌‌­ها بگویید مدرسه رفتن و نوشتن تکالیف وظیفه آن‌­هاست؛ مانند سر کار رفتن شما و پدر. مانند آشپزی کردن و تهیه غذا و خرید که وظیفه شماست.

از توصیه­‌های اضطراب انگیز بپرهیزید. مادرانی که مدام در حال هشدار به کودک هستند؛ مواظب خودت باش، اگر کسی عطسه کرد از او دور شو، به جایی دست نزدن، کیف و میزها کثیف است بیمار می­‌شوی و… به کودک حس اینکه دارد به محیط ناخوشایند و آلوده‌­ای می­ رود را می­‌دهند.

مشکلات اجتماعی

گاهی کودکان در دوست‌یابی دچار مشکل شده و احساس تنهایی می­‌کنند که لازم است در این زمینه والدین به آن‌­ها کمک کنند تا مهارت ارتباطی‌­شان بهتر شود. مثلا آن‌­ها می‌­توانند همکلاسی­‌هایشان را برای جشن تولدشان دعوت کنند یا می­‌توانند حداقل هفته‌­ای یک بار با هم بازی کنند. البته باید والدین هم با افراد بیشتری ارتباط اجتماعی داشته باشند تا کودکان از آن‌­ها رفتارهای اجتماعی را بیاموزند.

پرهیز از دخالت مستقیم در دوست‌یابی کودکان

گاهی اوقات یادمان می‌­رود بچه‌هایمان بزرگ شده و مدرسه رفته‌­اند. بعضی اوقات لازم است اجازه دهیم خودشان کمی مستقل‌تر با آزمون و خطا به یک نتیجه خوب در زندگی برسند. گله و شکایت­‌های کودکانه بچه‌­ها درباره دوست یا همکلاسی­‌های مدرسه همیشه به کمک عملی شما نیاز ندارد. کافی است گوش شنوای خوبی باشید.

بچه­‌ها را آموزش دهید تا رفتار و عادت‌­های از جمله برچسب زدن و قضاوت کردن را در ارتباط با دوستان‌­شان انجام ندهند. اما در شیوه ارتباط بچه­‌ها با هم مداخله مستقیم نداشته باشید. نگویید: «فردا برو به علی بگو…»

فرزندتان باید بداند در یک کلاس ۲۰ نفری قرار نیست همه افراد آن طوری باشند که او می‌­خواهد یا هر کاری انجام دهند که او انجام می­‌دهد. او باید کم کم یاد بگیرد، آدم‌­ها با هم تفاوت دارند. سعی کنید از این جمله زیاد استفاده کنید: «بعضی‌ها این جوری هستند، در این مورد تو چطور فکر می‌­کنی؟»

گاهی شنونده فعال بودن و همدلی کردن کافی است. بچه‌ها از این قهر و آشتی‌­ها زیاد دارند. اجازه بدهید خودشان تصمیم بگیرند و راه حل پیدا کنند که چطور با دیگران وارد رابطه شوند، آن را ادامه دهند و…. شما فقط نقش راهنما داشته باشید و با مهربانی به فرزندتان گوش بدهید تا حس اعتماد در او نسبت به شما شکل بگیرد و مسائلش را برای شما بازگو کند.

مشکل یادگیری و آموزشی

اگر کودک مشکلی در زمینه یادگیری و انجام تکالیف مدرسه دارد، اولین اقدام والدین برای حل مشکل، گفتگو با معلم جهت ریشه‌یابی مسئله است. قدم دوم صحبت والدین با کودک است. البته در این مرحله ممکن است زمان زیادی صرف شود؛ چون ممکن است کودکان تمایل به همکاری نداشته باشند.

مشکلات یادگیری کودک

گاهی لازم است یک متخصص از نظر جسمی و روحی کودک را معاینه کند. مثلا شاید کودک دچار مشکلات بینایی و شنوایی باشد. بعد از اینکه والدین مطمئن شدند مشکلاتی از جمله اختلال یادگیری یا اختلال کم‌توجهی یا بیش‌فعالی وجود ندارد، باید با کمک معلم یک برنامه منظم برای پیشرفت یادگیری او طراحی کرده و هر دو او را حمایت کنند.

نکات کاربردی:

هنگامي که با معلم فرزند خود به گفتگو می‌‌­نشينيم، بايد اين نگرش را داشته باشيم که اين معلم مجموعه­‌ای از اطلاعات را در مورد فرزند ما دارد که بخشی از آن‌­ها ممکن است با نگاه شما والدین متفاوت باشد. بنابراين بايد در مورد فرزندمان نحوه‌­ی تفکر او را نيز مدنظر داشته باشيم و خواهان شنيدن نقطه نظرات او باشيم. به جای آن که با خشم و عصبانيت وارد دفتر معلم شويم و راه‌حل­‌های خود را به او ارائه يا تحميل کنيم.

در اين ميان، والديني بهترين نتيجه را با معلمان می‌گيرند که، از جادوي کلمات براي توصيف مشکلات خود استفاده مي­‌کنند. از اين لحاظ به آن جادوی کلمات می‌گوييم، چون زمانی که از اين شيوه استفاده می‌­کنيم، هيچ توهينی به معلم نمی‌­کنیم. ما تنها، برای او مشکل را توصيف و شرح می‌­دهيم:

  • «ميل دارم موضوعی را براي شما بازگو کنم، و بعد تعبير خودم را از آن به شما بگويم»
  • «مايل به هم فکری بيشتر شما در اين زمينه هستم»
  • «به نظر شما، براي حل مشکلی اين چنينی چه نوع گزينه‌­هایی وجود دارد»
  • «ممکن است نظر مدیر یا معاونان مدرسه را هم در این زمینه بدانم؟»

همواره به ياد داشته باشيد که ما تصور مي­کنيم، که فرزند خود را به خوبی می‌­شناسيم، اما شايد ندانيم که او در محيط مدرسه چه واکنش و رفتاری دارد. اغلب کودکان در مدرسه به مراتب متفاوت‌تر از خانه هستند.

تکالیف بچه‌­ها را انجام ندهید

انجام دادن تکالیف مدرسه، مسئولیت کودک شماست ولی لازم نیست زمان انجام تکالیف از او فاصله بگیرید. کافی است تنها کنارشان باشید تا در مواقع لازم از آن­‌ها حمایت کنید. اما در کارشان دخالت نکنید زیرا با این روش تنها این پیغام به آن‌­ها منتقل می‌شود: «تو توانایی انجام این کار را نداری».

محل انجام تکلیف مهم است و با توجه به سن کودک تعیین می­‌شود. کودک کم‌سن که تازه مدرسه رفته شاید در همان آغاز تمایل نداشته باشد در اتاقش یا پشت میز تحریر بنویسد و ترجیح دهد در مکانی نزدیک به شما مانند میز آشپزخانه یا اتاق نشیمن باشد، به او سخت نگیرید.

اگر نمی‌­توانید در زمان آمدن کودک از مدرسه منزل باشید، از قبل محیط مناسبی برای مطالعه او فراهم کنید. هر شب قبل از خواب به تکالیف انجام شده رسیدگی کنید. فرزندتان باید بداند در شلوغ‌ترین شرایط کاری در دسترس او هستید و یاری‌اش می‌کنید. اگر فرزندتان بعد از بازگشت از مدرسه، زمانی را برای بازی و تنش زدایی داشته باشد، تکالیف را با انرژی بیشتر و وقت کم‌تری انجام می­‌دهد. اگر مدت انجام تکالیف بیش از حد طولانی شده از او بپرسید مشکل چیست؟ شاید موضوعی توجهش را کم کرده. برخی اختلالات روان پزشکی مانند بیش فعالی، اختلال یادگیری یا وسواس می­‌تواند با این علامت باشد.

مشکل انجام تکالیف برای کودک

شما پدر یا مادر او هستید، نه معلمش. مسائل مدرسه را به معلم بسپارید ولی با معلم فرزندتان در تماس و ارتباط باشید و او را یاری کنید. اما اینکه کنار بچه‌‌­ها بنشینید و انجام لذت بخش تکالیف مدرسه را به خصوص برای بچه­‌هایی که تازه مدرسه رفته‌­اند، به امری ناخوشایند تبدیل کنید که اشک‌شان دربیاید، درست نیست. این تنش‌­ها موقع انجام تکالیف زمینه بدرفتاری بچه‌­ها را فراهم می‌­کند.

با شکایت کودکان از مدرسه چه کنیم؟

اکثر والدین از این موضوع گله دارند که فرزندشان در مورد حوادثی که در مدرسه رخ داده مرتب شکایت می‌­کند و از آن‌­ها می‌خواهد برای حل مساله به مدرسه بروند و همشاگردی که آزارشان داده را دعوا کنند یا با مدیر مدرسه در مورد آن صحبت کنند. واقعیت اینجاست که گاهی کودکان به دنبال جلب توجه والدین هستند. گاهی هم می­‌خواهند خشمشان را خالی کنند. گاه در مورد مدرسه حرف‌­هایی می­‌زنند که لزوما ممکن است واقعی نباشد و تنها به دنبال راهی برای آسیب زدن به همکلاسی یا گرفتن امتیازاتی از والدین هستند. گاهی نیز کودک در مورد نتیجه حرف­‌هایی که می‌زند ممکن است اطلاعی نداشته باشد و به آن فکر نکند و تنها برای سرگرمی شکایت کند. به هر حال شکایت یک علامت است که ممکن است دلایل متفاوتی داشته باشد و والدین با شناسایی آن می‌­توانند مساله را حل کنند.

والدین باید از همان ابتدای ورود کودک به مجامع عمومی حد و مرزهایی را برای کودکشان در نظر بگیرند. آن‌­ها باید همیشه با کودکشان صحبت کنند اما این قانون وجود داشته باشد که نباید در مورد دیگران با بدبینی حرف زد یا قضاوت کرد. باید به کودک آموخت بدگویی از دیگران کار درستی نیست.

گاه ارتباطات کودک دچار مشکل است. مثلا کودک اعتماد به نفس پایین یا اختلالات خلقی دارد و بلد نیست با سایر کودکان دوست شود. والدین باید به این موضوع هم توجه داشته باشند. اگر مهارت‌­های دوست‌یابی و ارتباطی کودک دچار اختلال است باید به کمک روانشناس این مساله را برطرف کرد.

توانایی کودک شما بیش از آنچه فکر می‌کنید، است

بر خلاف آن چه دیگران اعتقاد دارند، کودک شما فردی مستقل است و توانایی‌های زیادی دارد. او می‌تواند تحقیقی را از کامپیوتر انجام دهد، ظرف‌ها را جابه جا و خانه را تمیز کند. درست همان کارهایی که شما به تنهایی انجام می‌دهید. بهتر است مسئولیت بعضی کارها را به او بسپارید تا حس استقلال در او تقویت شود. حس اعتماد به نفس او نیز از این که شما به او اعتماد کردید، بالا خواهد رفت. البته برای اینکه مطمئن‌­تر شوید کاری که به کودک می­‌سپارید بیشتر از سنش نیست، بهتر است از کتاب‌­هایی که مربوط به تکلیف دادن به کودک در سنین مختلف است، استفاده کنید. یا با یک روانشناس کودک در مورد بررسی توانایی­‌های کودکتان صحبت کنید.

کودکانتان با چه مشکلاتی در مدرسه مواجه می‌شوند؟
به این مطلب امتیاز دهید

منبع نوشته:bartarinha.ir , namnak.com , rasekhoon.net , niniban.com

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *