بدرفتاری کودکان در مدرسه و تبعات آن برای کودک

بدرفتاری کودکان در مدرسه و تبعات آن برای کودک

مدرسه محلی است که افراد سال ­های زیادی را در آن می­ گذرانند. یکی از تاثیر گذارترین مکان ­ها بر روی شکل گیری شخصیت افراد، مدرسه است. کودکانِ مدرسه­ ای بیشتر اوقات در مدرسه خوشحال­ اند و مربیان و معلم ­ها نقش مهمی در ایجاد این حس در کودک دارند. ولی این محیط تاثیرگذار گاهاً تبدیل به میدان جدال بین کودکان و معلمان یا کودکان و والدینشان می­ شود که مجوعه ای از بدرفتاری های کودکان را شامل می شود. هر چه پیش می ­رویم اعتراض­ های معلمان مدارس به رفتار دانش آموزان افزایش می ­یابد و بسیاری از معلم ­ها از کاهش انگیزه ­ها و بی توجهی دانش آموزان به مسائل اخلاقی و رفتاری می ­نالند.

مشکلات رفتاری کودک و بدرفتاری با کودک در مدرسه می­ تواند باعث اختلال در سیر رشد روانی-اجتماعی کودک شود. بعضی وقت ­ها تا مسئله مهمی اتفاق نیفتد، پدرها و مادرها متوجه مشکلات رفتاری کودکان خود در مدرسه نمی ­شوند و زمانی که به مشکلات رفتاری کودک آگاه می ­شوند سر در گم شده و نمی ­دانند چکار باید بکنند.

معمولا دلایل قابل تشخیصی برای عملکردهای فاقد همکاری کودک وجود دارد. ممکن است او یکی از کسانی باشد که در کلاس خارج از کنترل است که این بیشتر به نحوه کلاس داری معلم یا نحوه مدیریت معاونان و مدیر مدرسه مربوط می شود یا کلاس فقط یکی از مکان ­هایی است که کودکِ غیر قابل کنترل در آن کنترل نمی ­شود که این مورد بیش تر مربوط به مشکلات کودک است.

بی توجهی به درس دادن معلم، پیروی نکردن از دستورات معلم، نحوه مدیریت کلاس توسط معلم

نکته:

وقتی معلم کودکتان با شما تماس می­ گیرد و می ­گوید «پارسا» در مدرسه بدرفتاری می ­کند، این برای شما یک لحظه بد است. شما نگران هستید به او برچسب (بچه پردردسر) داده شود (کسی که هرگز با محیط خود کنار نمی ­آید)، همچنین احساس می کنید به عنوان والدین در کارتان موفق نبوده ­اید. اما به یاد داشته باشید معلمان به ندرت تماس می ­گیرند تا گزارش موارد خوبی که کودکان انجام داده اند را بگویند. چون آن­ ها سرشان خیلی شلوغ است و بنابراین فقط موارد منفی را گزارش می دهند. بنابراین اهمیت این اظهارات را نادیده نگیرید، معلمان معمولا مایلند خودشان رفتار کودک در مدرسه را کنترل کنند مگر اینکه مشکل غیر عادی مکرر و شدید باشد.

نمونه ­ای از مشکلاتی که می ­توانند باعث نگرانی معلم و والدین شوند عبارتند از:

  • پیروی نکردن کودک از دستورات معلم
  • کودک باعث حواس پرتی دانش آموزان دیگر می شود .
  • بی قراری روی صندلی
  • داد زدن در کلاس یا مدرسه
  • راه افتادن در کلاس
  • تمام نکردن و انجام ندادن تکالیف
  • بی­ توجهی به درس دادن معلم
  • دعوا کردن با دانش آموزان دیگر
  • تقلب در امتحانات
  • همراه داشتن لوازم ارتباطی الکترونیک (که خلاف قانون اکثر مدارس است) و استفاده از این لوازم هنگام تدریس
  • ترک کلاس و حضور پیدا نکردن منظم در مدرسه
  • بی احترامی به معلم ­ها و مدیر مدرسه
  • افراط در شوخی کردن و تمسخر یکدیگر در کلاس

افراط در شوخی کردن و تمسخر یکدیگر در بین دانش آموزان

۱۰ دلیل شایع بدرفتاری کودکان در مدرسه

۱- ناتوانی والدین در آموزش ارتباط اجتماعی

والدین مهم ­ترین نقش را در آموزش آداب اجتماعی به فرزندشان دارند، پس بدرفتاری کودک را تقصیر اولیای مهد و مدرسه، همسالان یا محیط اجتماعی نیندازید. شما باید با آموزش مفاهیم و ارزش ­های رفتاری به فرزندتان و الگویی مناسب بودن برای او، علاوه بر تصحیح اشتباه هایش، او را برای حضور در جمع آماده کنید.

در امور تربیتی و آموزش آداب اجتماعی رویکرد همسو با همسرتان داشته باشید مثل آموزش رعایت نوبت.

اگر در مورد مفهومی با فرزندتان صحبت می کنید، نباید با رفتار و عملکرد خود، آموزش تان را نقض کنید در غیر این صورت فرزندتان سردرگم می ­شود و رفتارهای ناشایستی نشان می­ دهد.

۲- عدم آگاهی کودک از قوانین مدرسه

در همه مدرسه ­ها و کلاس ­های درس برای رفتار کودکان قوانین و مقرراتی وجود دارد. زمانی که کودکان از این قوانین آگاه نباشند یا آن­ ها را درک نکرده باشند، امکان دارد رفتار نامناسب از خود نشان دهند. از طرف دیگر وقتی قوانین موجود، روشن و واضح نباشند یا پیروی از آن ­ها برای کودکان مشکل باشد و یا قانون شکنی پیامدی نداشته و یا پیامدهای آن ثابت نباشد و هر روز تغییر کند، می ­تواند مشکلات رفتاری کودکان را بیشتر کند.

۳- بی اطلاعی کودک از الزامات موقعیت

بی اطلاعی و کم تجربگی در مورد نحوه برخورد مناسب در یک موقعیت جدید (مثلا سلام کردن، رعایت نظم کلاس، نحوه ورود و خروج از کلاس، نحوه سوال پرسیدن و پاسخ دادن و…) می ­تواند باعث بروز رفتارهای نامناسب در کودک شود. کودک نمی ­داند کدام رفتار در چه موقعیتی ارزش است و در کدام موقعیت ضد ارزش؛ مثلا ممکن است نداند صحبت کردن بدون اجازه پدر و مادر در خانه عیبی ندارد اما صحبت کردن بدون اجازه معلم در کلاس بد است.

۴- تشویق رفتار نامناسب از سوی دانش آموزان دیگر یا معلم

گاهی اوقات کودکان به شکل تصادفی برای رفتار نامناسبشان تشویق می ­شوند. اگر کودکی رفتار نامناسبی انجام دهد که باعث جلب توجه و خندیدن دانش آموزان دیگر شود، این رفتار نامناسب احتمالاً ادامه پیدا می­ کند. در کلاس ­های پر جمعیت امکان دارد معلمان ناخودآگاه رفتارهای مناسب کودک را نادیده بگیرند و تنها زمانی به کودک توجه کنند که او رفتار نامناسبی نشان می ­دهد.

۵- الگو برداری از دانش آموزان دیگر

رفتار نامناسب در کودکان می­ تواند به دلیل تماشا و الگو برداری از دیگران باشد. اگر کودک ببیند که دیگران توانسته­ اند با رفتار نامناسب توجه معلم را جلب کنند، احتمال دارد او هم همان رفتار را تقلید کند و انجام دهد.

۶- عدم توانایی در انجام تکالیف

گاهی وقت ­ها، کودک به دلیل عدم توانایی در انجام تکالیف مدرسه ­اش رفتار نامناسب دارد. کودکانی که توانایی یا اعتماد به نفس کافی ندارند امکان دارد با بدرفتاری، از انجام وظایف خود شانه خالی کنند. کودکانی هم که انجام تکالیف برایشان بسیار آسان است امکان دارد به دلیل اینکه حوصله­ شان سر می ­رود شلوغ کنند. اگر شما گمان می ­کنید که کودکتان در یادگیری مشکل دارد یا برعکس انجام تکالیف برایش به حدی آسان است که باعث کسل شدن کودک می­ شود، به متخصصین مراجعه کنید تا کودک را مورد ارزیابی قرار دهند چرا که اختلال یادگیری یکی از موارد شایع در بین کودکان است.

عدم توانایی در انجام تکالیف

۷- بدرفتاری کودک قلدر با فرزند شما در مدرسه

با خواندن کتاب ­های مرتبط و کمک گرفتن از مشاور کودک و نوجوان، روش­ های صحیح برخورد با این کودکان را بیاموزید و به فرزندتان آموزش دهید. مثلا به او بگویید: «به جای زدن بچه ­های شرور از بزرگترها و معلمان و مسئولین مدرسه کمک بخواه». اگر ارتباط نزدیکی با والدین کودک بدرفتار دارید، مودبانه گوشزد کنید این رفتار ناشایست چه پیامدهایی برای فرزندتان دارد و بهتر است او را اصلاح کنند.

فرزندتان در این مواقع می ­آموزد چطور در بزرگسالی با افراد زورگو و فرصت طلب برخورد کند.

بدرفتاری کودک قلدر با فرزند شما در مدرسه

۸- همراه نداشتن لوازم مورد نیاز

 اگر کودک در جمع همکلاسی ­های خود وسایل کودکی دیگر را ببیند که خودش همراه نبرده یا آن­ ها را ندارد، ممکن است برای جبران فراموشی خود رفتارهای نامناسبی نشان دهد.

۹- اختلاف ­های کودکانه

بگو مگوی کودکان سر خوراکی، جای ایستادن در صف، یا جای نشستن در کلاس، می ­تواند موجب رفتار نامناسب از سوی آنان شود اما این موارد فرصتی مناسب برای آموزش مهارت «حل مساله» است.

۱۰- دور افتادگی کودک از جمع

رفت و آمد نداشتن با اقوام و دوستان، زندگی در شهری دور یا ایزوله کردن کودک به دلیل ترس از یادگیری رفتارهای خلاف ارزش، می ­توانند باعث بی اطلاعی او از تعامل ­های اجتماعی شوند و حضور ناگهانی او در مهد یا مدرسه به او ضربه ­های بدی می ­زند. ضربه ­هایی مثل ناتوانی در گرفتن حق، دوستیابی، شوخی، بازی گروهی یا حتی کتک خوردن.

توصیه:

بدرفتاری کودکان در مدرسه گاهی با خشونت همراه می ­شود که در بعضی مواقع موجب آسیب دیدن خود کودک یا دیگر دانش آموزان می ­شود، از این رو توجه به آن اهمیت خاصی دارد. كودك پرخاشگر شاید از لحاظ ظاهری با همه كودكان دیگر مدرسه تفاوت خاصی نداشته باشد ولی تهدید كردن، هل دادن، لگد زدن و كتك كاری با همشاگردی ­ها باعث می‌شود حداقل هفته­ ای یكبار پدر و مادرش مجبور شوند به مدرسه بروند و شكایات معلمان و همشاگردی ‌ها را بشنوند.

نکته مهم:

اکثرا در مورد بدرفتاری به بخش پرخاشگری توجه بیشتری می شود در حالی که بدرفتاری کودک در یک طیف از پرخاشگری فیزیکی یا لفظی تا منفعل بودن می باشد. کودکان منفعل گرچه در ظاهر مشکلی برای مدرسه یا معلم ها ایجاد نمی کنند اما این کودکان که متاسفانه بیشتر هم مورد غفلت قرار می گیرند بیشتر از همه خود را آزار می دهند و در مرحله دوم والدین خود را با شکایت های مداوم از مدرسه و بچه ها و رفتار دوری گزینی از مدرسه آزار می دهند، بنابراین توصیه می شود در صورتی که کودک شما در این بخش قرار می گیرد مقاله مدرسه هراسی را مطالعه کنید و در نهایت با یک مشاور کودک در این زمینه گفتگو کنید.

با توجه به دلایلی که برای بدرفتاری کودک ارائه شد، راهکارهای درمانیِ مناسب با آن را در مقاله بعدی به طور مفصل شرح خواهیم داد.

منبع نوشته:article.tebyan.net , mehrparvar.com , modireyek.com

درباره نویسنده

کارشناس ارشد روانشناسی بالینی گرایش خانواده

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *