آیا کودکتان برای توالت رفتن در مدرسه دچار مشکل شده است؟

یکی از نشانه های استقلال کودک، توالت رفتن به تنهایی بدون نیاز به حضور والدینش است که لازمه آن یک آموزش صحیح از سمت والدین می باشد. آموزش توالت رفتن به كودكان (Toilet Training) یعنی كودك طرز صحیح استفاده از توالت را بیاموزد، نیاز به دستشویی رفتن را احساس كند، طرز صحیح دستشویی كردن، شستن و پاك كردن خودش و شستن دست ها و خشك كردن آن ها را بیاموزد.

آموزش توالت رفتن به کودکان

 

كـودكان معمولا تا سن ۴ – ۵ سالگی در زمینه توالت رفتن نیاز به كمك دارند. اكثر كودكان كنترل عضلانی برای تنظیم خود را بین سن ۱۸ ماهگی و ۳ سالگی بدست می آورند. ولی كودكانی كه ناتوانی دارند نمی توانند تا سنین بالاتر این كنترل را بدست آوردند. البته علاوه بر سن كودك، آمادگی او نیز برای آموزش توالت رفتن مهم است.

 

همان طور که در مقاله مدرسه هراسی اشاره شد، یکی از مشکلات کودک شش ساله مورد نظر، توالت رفتن در مدرسه بود. این مشکل را از دو جهت می توان مورد بررسی قرار داد:

الف- کودک آموزش های پایه ای لازم برای توالت رفتن را ناقص دیده است.

ب- کودک آموزش های پایه ای لازم برای توالت رفتن را دیده است ولی برای توالت رفتن در مدرسه دچار مشکل شده است.

 

حال دو حالت فوق را مورد بررسی قرار می دهیم:

الف –  آموزش های پایه ای لازم برای توالت رفتن کودکتان

۱- علائم آمادگی:

برای اینکه آموزش را شروع کنیم، وجود ۴ علامت و یا بیشتر، از مجموعه علائم زیر کافی است:

  • کودک بتواند بنشیند و حدودا ۵ دقیقه با خودش بازی کند.
  • کودک بتواند به مدت ۲ ساعت ادرار یا مدفوع خود را نگه دارد.
  • کودک بتواند آموزش های ساده را بفهمد و اجرا کند.
  • با حرکت های خاص (غیر کلامی) یا استفاده از واژه های محدود، بتواند زمان دفع ادرار یا مدفوع خود را بیان کند.
  • کودک بتواند خودش شلوارش را در آورد و بپوشد.
  • کودک بتواند از رفتارهای سایرین تقلید کند.

 

توصیه

کنترل مثانه:

کودک بتواند مثانه اش را تخلیه کند و چند ساعت خودش را خیس نکند

آمادگی جسمی:

کودک بتواند اشیا را به راحتی بلند کند و بدون کمک راه برود

آمادگی تعلیمی:

کودک بتواند دستورات یک یا دو مرحله ای را بفهمد و اجرا کند

 

۲- آمادگی برای آموزش

آموزش های خود را به شکل عملی به کودکتان نشان دهید. تا از این طریق کودک بتواند بین عمل دفع و واژه هایی که می شنود رابطه ای مناسب برقرار نماید. بگذارید کودکان تان روش های مناسب استفاده از دستشویی را در افراد مختلف (والدین، خواهر، برادرِ بزرگ تر و همبازی هایش) ببیند. کودکان با مشاهده و تقلید، همه چیز را به سرعت فرا می گیرند.

۳- تدابیر

پیروی از تدابیر زیر به کودک کمک می کند تا او بتواند پس از طی مراحل گذشته، به موفقیت دست یابد.

  • تشویق والدین در جهت آموزش توالت رفتن کودکهیچ عجله ای نباید در این کار صورت گیرد.
  • تشویق درامر آموزش بسیار کمک می کند.

 😉 استثنائا تشویق خوراکی سالم در این مورد اشکالی ندارد اما یواش یواش آن را کم و سپس حذف می کنیم تا کودک شرطی نشود و ضمنا به وظایفش آگاه شود.

  • تنبیه، عصبانی شدن، داد زدن، وسواس شدید آفت است و کار را خیلی سخت میکند.
  • بیشتر کودکان به ویژه در مراحل اولیه آموزش نیاز به کمک دارند. لازم است به کودک یادآوری شود هنگام نیاز به دفع، رفتار خاصی از خود نشان دهد؛ مثلاً پا به پا شدن یا کشیدن لباس. در این صورت می توان فهمید که او ادرار یا مدفوع دارد.
  • شکست در هر یک از مراحل آموزش، امری عادی است بخصوص هنگامی که کودک بیمار، خسته یا عصبانی است. به عبارت دیگر کودک دو سه روز یا شاید یک هفته اول را به خوبی همکاری کند ولی دوباره برگردد، در چنین مواقعی بهترست به او فرصت بدهیم و دو هفته استراحت را در نظر بگیریم.
  • برخی کودکان از مدفوع یا ادرارکردن میترسند! برای او به زبان خودش توضیح دهید که این کار بدن، برای سلامتی مهم است.
  • مبادا از ترس ادرار کردن در جای نامناسب، به او کم آبی دهید زیرا کودک بیمار خواهد شد. هربار که غذا یا مایعات می دهید، کودک را دستشویی ببرید.
  • هر وقت خودمان به دستشویی می رویم به او بگوییم که داریم می رویم دستشویی و سایر مراحل مثل دست شستن و خشک کردن را هم هنگامی که در حین انجام آن هستیم را توضیح دهیم.

 

ب- اگر فرزندتان نمی خواهد از توالت مدرسه استفاده کند، چه باید کرد؟

روزی که کودک شما یاد می گیرد که خودش به دستشویی برود شما دیگر نفس راحتی کشیده و فکر می کنید که کارتان با این بخش از زندگی فرزندتان به پایان رسیده است. اما برای بیشتر کودکانی که به مدرسه می روند، عادی است که تمایلی به استفاده از سرویس بهداشتی مدرسه ندارند که این امر گاهی پایان ناخوشایندی در بر خواهد داشت.

کثیف بودن توالت مدارس، پر بودن آشغالی های آن ها، نداشتن صابون، خراب بودن قفل در، حشرات موذی و تار عنکبوت های دیوار، نداشتن روشنایی کافی، ترسیدن یا شرم کردن به خاطر اجازه گرفتن از معلم مابین کلاس، از جمله عللی هستند که کودک از استفاد از سرویس بهداشتی مدرسه پرهیز می کند و این اصلا خوب نیست.

پرهیز از استفاده از توالت مدرسه و نگاه داشتن دستشویی در کودکان

 

 

داستانک :

”سارا مادر هلیا می گوید مدیریت آموزشی مدرسه دخترم عالی است ولی به خاطر کثیف بودن سرویس های بهداشتی مدرسه، دخترم ادرار خود را تا رسیدن به خانه نگه می دارد و این امر باعث شده مبتلا به عفونت ادراری شود و این در حالی است که بارها و بارها این مطلب را به کادر آموزش مدرسه و اداره آموزش و پرورش گوشزد کرده ام.“

”معصومه مادر پارسا ۶ ساله دریافته است که مشکل پسرش در استفاده از سرویس بهداشتی مدرسه، ترس از دست دادن است؛ پسر من نمی خواهد که حتی ثانیه ای از کلاسش را از دست بدهد، به همین دلیل آنقدر خود را نگه داشته که درنهایت خود را خیس می کند.“

 

 

جوان کامینگ، روانشناس کودک که فعالیت های فردی در تورنتو دارد خاطر نشان می کند که: مدرسه برای کودکانی که در سنین ۶ تا ۹ سالگی قرار دارند، مکان تازه ای تلقی می شود. از این رو ممکن است که در این محیط راحت نباشند. سرویس بهداشتی مهد کودک های با سابقه و قدیمی معمولا در حیاط مدرسه قرار دارند، بنابراین ممکن است که کودک خجالت بکشد که دستش را بلند کرده و اجازه بخواهد تا به دستشویی برود و یا ممکن است نگران این باشد که نتواند مسیر دستشویی را پیدا کرده و یا نتواند برگردد. ممکن است بوی سرویس ها برایشان غیر قابل تحمل بوده و یا بابت صداهایی که ممکن است ایجاد شود خجالت زده شوند و یا از سرویس بهداشتی شلوغ یا دستگاه های پر سر و صدای خشک کن دست و تهویه مضطرب شده و بترسند.

پرهیز از تنبیه

پرهیز از تنبه کودک

 

تنبیه و خجالت زده کردن کودک تنها اضطراب او را بیشتر می کند. بجای این کار ها به او لبخند بزنید و بگویید که این صداها و عمل ادرار و مدفوع کردن برای همه انسان ها امری طبیعی است. دادن جوایز ساده ای به کودک و یا لباس زیرهای خنک و راحت برای دستشویی رفتنش در مدرسه می تواند موثر باشد. از لباس زیرهای یک بار مصرف بهداشتی که در بازار و داروخانه ها موجود است تهیه کنید و از کودک خود بخواهید هر گاه لباس زیرش نم دار شد آن را تعویض کند.

 

برنامه زنگ تفریح برای توالت رفتن

طبیعتا هر فرد ۲۰ دقیقه پس از وعده های غذایی و یا حتی بلافاصله پس از خوردن وعده غذایی، نیاز به توالت دارد، از این رو در نظر گرفتن زمانی پس از ناهار و صبحانه برای توالت در مدرسه کار بسیار سودمندی است. معلمان به دانش آموزان گوشزد کنند که در زنگ تفریح به احساس توالت رفتن خود توجه کنند و به هیچ عنوان ادرار و مدفوع خود را نگه ندارند چرا که رفتن به توالت و اجازه گرفتن در حین تدریس معلم، حواس بقیه دانش آموزان را پرت می کند در ضمن خود دانش آموز نیز از همان لحظات تدریس و کلاس عقب می ماند.

 

اجازه گرفتن کودک در مدرسه برای استفاده از توالت

 

 

 

 

تمرین توالت رفتن در مدرسه

روزهای اول مدرسه، همراه با کودک خود به سرویس بهداشتی های مدرسه بروید و قفل کردن و باز کردن در دستشویی و کاسه توالت را با او امتحان کرده و چک کنید که صدای فلاش تانک ترسناک نباشد.

برخی از کودکان از سوراخ توالت منزل خود نمی ترسند ولی از سوراخ توالت مدرسه به شدت ترس و واهمه دارند بنابراین با رفتن به توالت و آگاه کردن کودک که هیچ ترسی ندارد، خیال کودک را از افکار مخرب و ترسناک آسوده کنید.

این کار باعث آرامش خاطر کودک شده و از این رو او احساس راحتی بیشتری خواهد داشت. با معلم او در تماس باشید تا در مورد قوانین مدرسه و موضوعات مرتبط با آن مطلع شوید. برای مثال در یک مدرسه توالت رفتن در خارج از زنگ تفریح ممنوع است؟

اگر کودک شما مشکل ادرار یا مدفوع کردن دارد مثلا دچار بی اختیاری ادرار است با معلم او صحبت کنید لحظه ای که کودک احساس کرد نیاز به توالت دارد، بدون مخالفت با او یا تاخیر در اجازه دادن، به کودک اجازه دهد که به توالت رود.

 

آموزش توالت رفتن در مدرسه به کودکان

 

 

آموزش بصری

برای اینکه به کودکانتان کمک کنید تا دریابند به موقع به توالت رفتن چقدر اهمیت دارد از ابزارهای مختلفی می توانید استفاده کنید. به عنوان مثال مادری به کودکش این گونه آموزش می دهد “من می گویم که اگر تو به اندازه کافی آب بنوشی و ادرار کنی رنگ ادرارت باید درست مثل این مداد رنگی زرد روشن باشد نه مثل این یکی زرد تیره”. او همچنین برای اینکه نشان دهد مثانه چیست و اینکه چرا مدفوع و ادرار لازم است تا در زمان احتیاج تخلیه شود، از بادکنک پرِ آب استفاده می کند. اگر کودک در حالی که لباسش را خیس کرده به خانه باز گردد،  او را  به حمام برده و به او کمک می کند تا لباس زیرش را بشوید. مادر این کودک می گوید: “به این دلیل این کار را می کنم تا این باور را در کودکم به وجود بیاورم که اگر زمانی که بدنش به او فرمان می دهد در جای مناسب دستشویی اش را تخلیه کند، دیگر نیاز به تعویض لباس و شست و شو نخواهد داشت.”

اگر سرویس های مدرسه کثیف بود، به کودک یاد بدهید که با اعتماد به نفس بالا و با ادب از مدیریت و مستخدم مدرسه بخواهد که آنجا را تمیز کند، بنابراین از گفتن این مساله شرم نکند و منتظر نباشد که والدینش با مدیریت مدرسه صحبت کنند.

 

شناساندن محیط توالت به کودک در جهت آموزش استفاده از توالت

 

 

توصیه های عملی در رابطه با توالت رفتن کودکان در مدرسه

در مورد کودکانی که بشدت به این ترس و عارضه دچار هستند بالا بردن علم آن ها در مورد نحوه عملکرد بدنشان مفید خواهد بود، همچنین می توان ارگان های مختلف بدن که در استفاده از سرویس بهداشتی دخیل هستند را نقاشی کنید و یا از عکسشان استفاده کنید. کتاب هایی از قبیل ”داخل بدنتان را ببینید“ نوشته کیت داینس و یا فرهنگ اولین بدن انسان و یا کتاب ”آشنایی با اعضای بدن“ (دانستنی ‌های علمی برای کودکان و نوجوانان) گردآورنده: سمیه مظفری در این زمینه بسیار کاربردی خواهند بود.

از مسئولان مدرسه بخواهید علاوه بر نظافت منظم توالت ها، پوستر ها و راهنمایی هایی را همراه تصویرهای رنگی و جذاب به دیوارهای توالت بچسبانند که مثلا در زمینه طرز صحیح دست شستن، کشیدن فلاش تانک، رعایت نظافت باشد حتما این پوسترها برای کودکان جذاب خواهد بود و هم کار فرهنگی در زمینه انجام می شود.

استفاده از خوشبو کننده ها در توالت و همچنین استفاده از دستگاه های دفع حشرات و حیوانات موذی سبب می شود کودکان با خیال آسوده تری به توالت مدرسه بروند.

 

در پایان:

اگر پس از رعایت تمام موارد بالا و آموزش های لازم، کودک شما همچنان از رفتن به توالت مدرسه خودداری می کند بهتر است با مشاور مدرسه یا روانپزشک مشورت کنید او حتما راهنمایی های اختصاصی را با توجه به معاینه کودک شما ترتیب خواهد داد.

منبع نوشته:https://bestkid.ir http://www.yadbegir.com

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *